Chyba nie ma autora, który nie marzyłby o tym, aby jego książka została wydana. Jeśli przed oczami masz obraz siebie ze świeżo wydrukowanym dziełem w ręku, ale nie masz pojęcia, jak wydać książkę z wydawnictwem, ten wpis jest najprawdopodobniej właśnie dla ciebie. Dowiesz się z niego, jak wygląda wydanie książki krok po kroku, aby twoja droga ku temu marzeniu stała się łatwiejsza.
1. Napisanie książki i autoredakcja
Realizację marzenia musisz zacząć od napisania książki – chyba cię to nie zaskoczyło, prawda? Bez pełnego rękopisu nie wyślesz propozycji do wydawnictwa, a więc nie zaczniesz realnej drogi prowadzącej do wydania książki. Podkreślę ponownie istotną rzecz – dzieło musi zostać skończone; nie możesz napisać dwóch rozdziałów i zacząć rozsyłać maili. Dlaczego? Niektóre wydawnictwa wymagają przesłania im pełnego rękopisu, nie wyłącznie fragmentu.
Jeśli zastanawiasz się, jak wydać swoją książkę, warto na wstępie uczynić ją atrakcyjną dla wydawcy. Pomińmy na razie fakt, że oficyny mogą nie być chętne do wydania książki, która porusza temat, który akurat nie jest na rynku popularny. Dobrym krokiem na tym etapie jest autoredakcja, czyli samodzielne przejrzenie tekstu. Gdy nikt poza tobą jeszcze nie widział dzieła, możesz poprawić błędy, których nie zauważyłeś(-łaś) podczas pisania – nie mówię tu wyłącznie o interpunkcji czy literówkach, ale też o spójności narracji czy logiczności fabuły. Dzięki temu tekst będzie bardziej czytelny i profesjonalny, co zwiększa szanse na pozytywną reakcję wydawnictwa. Niektórzy autorzy decydują się również na zlecenie redakcji przedwydawniczej, jednak nie jest to niezbędne – ostateczną redakcję i korektę i tak zrobi wydawnictwo.
Gdy masz już treść, którą pragniesz wydać, i wykonałeś(-łaś) już autoredakcję, kolejnymi rzeczami, jakie musisz przygotować, są:
- krótkie streszczenie książki,
- opis,
- notka o sobie (czyli o autorze).
Są one niezbędne przy przesyłaniu propozycji wydawniczych; pomagają oficynie zrozumieć, o czym jest twój tekst bez konieczności czytania całej książki – na tym etapie nie mają na to czasu.
2. Tłumaczenie – etap dla książek obcojęzycznych
Ten etap pojawia się tylko wtedy, gdy książka została napisana w języku obcym i planowane jest wydanie jej w Polsce. W takim wypadku tłumacz staje się w pewnym sensie współautorem tekstu. To z nim redaktor i korektor konsultują sporne kwestie językowe czy niuanse kulturowe.
3. Wysyłka propozycji wydawniczej i oczekiwanie na odpowiedź
Następnym krokiem w tym, jak wydać własną książkę, jest zrobienie listy wydawców, którzy publikują książki z gatunku, który właśnie stworzyłeś(-łaś).
Propozycje wydawnicze wysyła się zwykle mailem lub przez formularz kontaktowy. Wymagania mogą być różne – niektóre oficyny chcą zobaczyć cały tekst, inne proszą jedynie o wybrane rozdziały, opis, streszczenie i krótką notkę o autorze. Wydawnictwa naukowe lub akademickie mogą dodatkowo wymagać recenzji specjalisty z danej dziedziny, aby ocenić jego wartość merytoryczną i zgodność z profilem wydawnictwa. Dlatego zanim wyślesz swoją propozycję, sprawdź, czego dokładnie oczekuje dane wydawnictwo – zwiększy to szanse na zainteresowanie twoim dziełem.
Po wstępnej ocenie wydawca może się z tobą skontaktować; jeśli nie odpowie w ciągu kilku miesięcy, zazwyczaj oznacza to odmowę. Jeśli książka zostanie zaakceptowana, następuje podpisanie umowy.
4. Redakcja
Twoje marzenie jest coraz bliżej spełnienia, ale przed tobą i zespołem wydawnictwa jeszcze wiele pracy. Gdy sprawy formalne się zakończą, twój rękopis trafi do redaktora, który sprawdzi logikę fabuły lub argumentacji, spójność narracji i tempo akcji, styl, rytm, poprawność językową i – jeśli to konieczne – faktograficzną (a więc daty, nazwiska, nazwy własne). Celem redakcji jest doprowadzenie tekstu do poziomu, który spełnia oczekiwania zarówno wydawnictwa, jak i czytelników, zachowując jednocześnie twój indywidualny styl.
Czasem wydawnictwo może narzucić ograniczenia objętościowe, np. skrócenie tekstu o kilka arkuszy. Wtedy redaktor proponuje również, które fragmenty usunąć lub zmienić, aby tekst pozostał spójny i atrakcyjny dla czytelnika.
5. Weryfikacja przez autora
Po zakończeniu redakcji otrzymasz tekst z powrotem; twoim zadaniem będzie jego weryfikacja. W tym momencie sprawdzasz, czy wprowadzone przez redaktora zmiany i propozycje odpowiadają twojej wizji książki. Możesz zaakceptować wszystkie poprawki lub – jeśli uważasz, że coś należy cofnąć – odrzucić je, ale wówczas uzasadnij swoją decyzję. Jeżeli na marginesie pojawiły się komentarze, pytania lub sugestie od redaktora, przejrzyj je i odnieś się do nich.
Nie musisz wprowadzać zmian w tekście, chyba że chcesz coś dopisać lub skreślić (nie wyłączaj wówczas trybu śledzenia zmian!). Możesz też dodać własne uwagi w komentarzu. Następnie odeślij tekst ponownie do redaktora.
6. Skład, łamanie i projekt graficzny
Po redakcji tekst trafia zazwyczaj do działu graficznego i typograficznego – to tam odbywa się łamanie stron i skład. Specjaliści od DTP zajmują się układem treści, wyborem czcionki, paginacją oraz wstawieniem ilustracji. Jednocześnie powstaje projekt okładki, który możesz konsultować pod kątem kolorystyki, stylu i układu elementów.
7. Korekta
W idealnym świecie po redakcji, jeszcze przed składem, tekst trafiłby do korektora. W rzeczywistości – ze względu na oszczędności finansowe i ograniczenia czasowe – większość wydawnictw wykonuje korektę dopiero po składzie, kiedy tekst jest już przygotowany do druku.
Korektor sprawdza więc finalną wersję tekstu, wyłapuje błędy i upewnia się, że nic nie zginęło podczas przygotowania do druku lub publikacji cyfrowej. Dzięki temu autor otrzymuje książkę gotową do wydania, z minimalnym ryzykiem niedopatrzeń.
8. Druk, e-book i dystrybucja
Gdy zaakceptujesz finalną wersję swojej książki, trafia ona do drukarni, gdzie powstaje fizyczny egzemplarz. To etap, który może wywołać łzy wzruszenia! Jeśli planujecie również wydanie e-booka, pliki przygotowuje się w odpowiednich formatach.
Wydawnictwo zajmuje się również wszystkimi formalnościami związanymi z publikacją, w tym nadanie numeru ISBN, który jest niezbędny do sprzedaży w księgarniach i katalogach bibliotecznych.
Za dystrybucję odpowiada wydawnictwo – obejmuje ona księgarnie stacjonarne, internetowe oraz sprzedaż bezpośrednią na stronie oficyny. Ty otrzymasz oczywiście egzemplarze autorskie.
Działania marketingowe, czyli promocja książki
Wydawnictwo zwykle przygotowuje podstawowe materiały promocyjne, takie jak okładka, notka wydawnicza czy informacje prasowe. Zamieści także twoją książkę w katalogach i na swojej stronie. Może również wspierać cię przy organizacji wydarzeń lub kampanii w mediach społecznościowych, ale w praktyce to ty odpowiadasz za większość działań promocyjnych. Oznacza to, że to ty musisz zbudować zainteresowanie swoją książką: skontaktować się z blogerami i recenzentami, aktywnie prowadzić kanały w social mediach, organizować spotkania z czytelnikami. Współpraca z wydawnictwem ułatwia niektóre działania, ale sukces książki w dużej mierze zależy od twojej aktywności.
Współpraca z wydawnictwem daje ci pewną przewagę: masz profesjonalne materiały, wsparcie w komunikacji z mediami i dostęp do sieci dystrybucyjnej oficyny. Ale główna odpowiedzialność za promocję i zasięg książki leży po twojej stronie – podobnie jest z self-publishingiem.
Jak wydać książkę? Podsumowanie
Wydanie książki w wydawnictwie wymaga cierpliwości, zaangażowania, współpracy z profesjonalistami, ale i odrobiny szczęścia. Pamiętaj, że droga do wydania twojego „kreatywnego dziecka” nie kończy się na podpisaniu umowy. Twoja otwartość na sugestie redaktora, aktywność podczas promocji i profesjonalne podejście do współpracy z wydawnictwem są kluczowe dla sukcesu twojego dzieła.
Teraz, gdy już wiesz, jak wydać książkę, czas wziąć się do pracy – życzę powodzenia!
